જનરેટર અને મોટર વચ્ચેનો તફાવત: કાર્ય અને ઉપયોગ – સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા

જનરેટર અને મોટર વચ્ચેનો તફાવત: કાર્ય અને ઉપયોગ

જનરેટર અને મોટર એ બંને મહત્વપૂર્ણ ઇલેક્ટ્રિકલ ઉપકરણો છે, જે વિદ્યુત ઊર્જા સાથે સંકળાયેલા છે. તેમ છતાં, તેમના કાર્યપ્રણાલી અને ઉપયોગમાં અનેક તફાવતો છે. આ લેખમાં, અમે જનરેટર અને મોટર વચ્ચેના મુખ્ય તફાવતો પર ચર્ચા કરીશું અને તે કેવી રીતે અલગ રીતે કાર્ય કરે છે.

જનરેટર શું છે?

જનરેટર એ એક મશીન છે, જે ઊર્જાને વિદ્યુત ઊર્જામાં રૂપાંતરિત કરે છે. તે ચલાવતી હોય છે જ્યારે તેની આસપાસ કોઈ મિકેનિકલ પાવર, જેમ કે એન્જિન, પિસ્ટન અથવા ટર્ક, વળે છે.

જનરેટરનું  કાર્ય: 

- મિકેનિકલ ઊર્જાને વિદ્યુત ઊર્જામાં પરિવર્તિત કરે છે.

- પોઈઝેન મૂલ્ય એ છે કે જ્યારે કોઈ ઘૂમતા મકાન (સોઇલ, ટર્બાઇન, વગેરે) વિદ્યુત સ્ત્રોતને ઉત્તેજન કરે છે, જે પછી ગતિશીલ પાંજરો દ્વારા વિદ્યુત ઊર્જામાં પરિવર્તિત થાય છે.

**જનરેટરનાં પ્રકાર:**  

- AC જનરેટર (આલ્ટરનેટિંગ કરંટ)

- DC જનરેટર (ડાયરેક્ટ કરંટ)

મોટર શું છે?

મોટર એ એક મશીન છે, જે વિદ્યુત ઊર્જાને મિકેનિકલ ઊર્જામાં રૂપાંતરિત કરે છે. મોટર મોટેથી કમ્પ્યુટર ફેન, એફ્રિજીરેટર, વિદ્યુત વાહન, વગેરે જેવા તમામ સાધનોમાં વ્યાપકપણે વપરાય છે.

મોટરનો કાર્ય:

- વિદ્યુત ઊર્જાને મિકેનિકલ ઊર્જામાં પરિવર્તિત કરે છે.

- મોટર એક વિદ્યુત પ્રવાહને ગ્રહણ કરે છે અને તેનો ઉપયોગ મિકેનિકલ કામ કરવા માટે કરે છે.

**મોટરની પ્રકારે:**  

- AC મોટર (આલ્ટરનેટિંગ કરંટ)

- DC મોટર (ડાયરેક્ટ કરંટ)

જનરેટર અને મોટર વચ્ચેના મુખ્ય તફાવત:

|

જનરેટર અને મોટર વચ્ચેના મુખ્ય તફાવત:

વિશિષ્ટતાઓ	જનરેટર	મોટર
કામ	મિકેનિકલ ઊર્જાને વિદ્યુત ઊર્જામાં બદલવું	વિદ્યુત ઊર્જાને મિકેનિકલ ઊર્જામાં બદલવું
દિશા	એન્જિનથી ઊર્જા લઈને વિદ્યુત ઉત્પન્ન કરે છે	વિદ્યુતને મિકેનિકલ કાર્યમાં રૂપાંતરિત કરે છે
પ્રવાહ	AC અથવા DC હોઈ શકે છે	AC અથવા DC હોઈ શકે છે
પ્રમુખ ઘટક	સ્પાર્ક્સ, આરમ અને કૂલિંગ	સ્ટેટર, રોટર, અને વાયરિંગ
ઉપયોગ	વીજળી ઉત્પન્ન કરવાનો ઉપકરણ	મશીન અને એન્જિન ચલાવવાનો ઉપકરણ
ઉદાહરણ	પાવર પ્લાન્ટ, પવન ટર્બાઇન	ફેન, એલઇડી લાઇટ, મોટર ગાડી

નિષ્કર્ષ:

આ લેખમાં, આપણે જનરેટર અને મોટર વચ્ચેના તફાવતો અને તેમના કાર્ય વિશે વિમર્શ કર્યો. જનરેટર મિકેનિકલ ઊર્જાને વિદ્યુત ઊર્જામાં પરિવર્તિત કરે છે, જ્યારે મોટર વિદ્યુત ઊર્જાને મિકેનિકલ ઊર્જામાં રૂપાંતરિત કરે છે. બંનેનો ઉપયોગ વિવિધ પ્રકારના ઉદ્યોગો અને ઘરેલુ ઉપકરણોમાં થાય છે. 

જનરેટર અને મોટર બંને એકબીજાને પુરક તરીકે કાર્ય કરે છે, પરંતુ તેમના કાર્યક્ષેત્ર અને ઉપયોગમાં વિશિષ્ટ તફાવતો છે.